1. YAZARLAR

  2. Nihal Paşalı Taşoğlu

  3. Sahnede ün endüstride ürün
Nihal Paşalı Taşoğlu

Nihal Paşalı Taşoğlu

Yazarın Tüm Yazıları >

Sahnede ün endüstride ürün

A+A-

Geçen haftaki yazımda, iletişim araçlarının çoğalması ve interaktif hale gelmesiyle hepimizin birer ünlü olma potansiyeline sahip bireyler olmaya başladığımızdan bahsetmiştim. Her ne kadar kendi çapımızda bazen istemeden de olsa ünlü olabilsek de ünlü olabilmek ve dahası ünü sürdürebilmek ve bunu itibarlı bir şekilde yürütmek profesyonellik gerektiriyor. Arkanızda sizi destekleyen bir endüstri ve bu endüstrinin nasıl işlediğini bilen, akışı ona göre ayarlayan profesyonel işbirlikçileriniz olmalı.
Medya endüstrisi, sahip olduğu güçle, kendi yıldızlarını yaratacak duruma geldi.  İletişim araçlarının yaygınlaşması tüm dünyada medya ile ilgili mesleklerin artmasının yanında doktor, avukat gibi profesyonel meslek sahiplerinin de medyada boy göstermesine de zemin hazırladı.
Günümüzde büyük perakende zincirlerinin tüketicilere artık kendi ürettiği ürünleri de pazarlayabilmesi gibi medya da günümüzde o kadar güçlendi ki, kendi starlarını, ikonlarını ve markalarını yaratarak topluma sunabiliyor. Medya, tanınmış kişilere ekranlarında yer vermeyi sürdürürken bir yandan da kendi yarattıklarıyla endüstriyi sürekli besliyor ve artan gücünü ustalıkla kullanıyor. 
Ünlülerin ürün haline gelmesi, eğlence endüstrisinde olduğu kadar iş dünyasında da görülmeye başlanan bir olgu. Artık iş dünyası içinde de ünlüler ticari bir değer olarak ürün haline getirilmekte ve pazarlanmakta. Öyle ki, sayıları gün geçtikçe artan bir biçimde profesyonelliği ile ön plana çıkan bazı meslek erbapları TV programlarında konuşmacı olmak, gazetelerde kendilerine ayrılan köşelerde soruları yanıtlamak suretiyle daha fazla ekranda, sahnede, spotların altında yer almaya başladılar. Sözgelimi, son yıllarda ilgi gören alanlardan biri olan astroloji konusunda da birçok uzman gerek moderatör eşliğinde yapılan programlarda gerekse tek başlarına program yaparak izleyicilere derinlemesine bilgi veriyor. Doktorlar, diyetisyenler ve iş adamları da artık eskisinden daha fazla göz önünde olan kişiler ve tıpkı şov dünyası ünlüleri gibi onlar da her yerde izleniyor ve magazin basınının ilgi odağı haline gelebiliyor.
Gün geçtikçe daha çok şirket sahibi ve yönetim kurulu başkanı, şirketlerinin daha fazla tanınması ve kar edebilmesi adına kendi ünlerini şirketlerine ve ürünlerine transfer etme yolunu seçiyor.   Bilinçli ve stratejik bir çabayla bu kişiler ünlü olmak için çabalıyor, çünkü ancak bu şekilde yaptıkları işin değerini artırıp ürünlerini ve hizmetlerini bilinen, tanınan ve tercih edilen markalar haline dönüştürebiliyorlar. Bunun için reklamlarda oynayarak, açılışlara, fuarlara ve davetlere katılarak daha fazla medyada yer almak, gündemle ilgili nabzı tutan açıklamalarını ve söylemlerini çoğu zaman profesyonel bir ajans aracılığıyla oluşturmak neredeyse günlük işlerinin bir parçası. Bu kişilerin otobiyografisi ustalıkla ele alınarak parlatılıyor ve ön plana çıkarılması gereken özellikler özenle kamuoyunun dikkatine sunuluyor. 
İşte bu yüzden, sıradan insanlar, birtakım televizyon şovlarında kısa süreliğine de olsa ilgi odağı olarak ünlü olabilse de içlerinden çok küçük bir kısmı şöhretini uzun süre sürdürebiliyor. Bunun nedeni; kendilerini bu dünyaya hazırlayan profesyonel bir ekibe sahip olmamaları ve halkın ilgisini çekmemeye başladıklarında şöhretlerinin de saman alevi gibi sönmeleri…
Ün endüstrisi, diğer birçok endüstri ile yakın ilişki içinde ve aralarındaki çıkar ilişkisi nedeniyle üretimden tüketime, pazarlamadan satışa her anlamda bir kartel gibi düşünüp hareket etmek zorunda. Bu anlamda, ortak bir para birimi ya da yasal çerçeveye sahipmişcesine kitlelere hitap ederek değer oluşturmak, ortak arzu ve beğeniler yaratmak sistemlerinin devamı için kaçınılmaz bir politika olmakta.
Günümüzde farklı medyaların piyasanın isteği doğrultusunda standardize ürünler (programlar) üretmeye başlaması, medya ürünleri olan programları ve medya endüstrisinin aktörlerini de aynı ilişki biçiminde standart ölçülere uydurmak için biçimlendiriyor.
Müzisyen ve belgeselci arkadaşım Ç.Derya Akbaş’la birlikte yazdığımız Sahnede Ün Endüstride Ürün – Ünlülüerin Marka Yönetimi kitabımızda ünlü olmanın endüstriyel koşullarını incelerken özelikle müzik ve sinema endistrisi üzerine odaklamıştık çalışmamızı. Kitapta; ünlünün mü toplumsal koşulları belirlediği yoksa endistriyel koşulların mı ünlüyü kullanarak topluma yön verdiğini şu sözlerle açıklamaya çalıştık:
“Aslında büyük starları ve ikonları burada ayrıca bir parantez açarak değerlendirmek gerekir. Çünkü popüler kültürü kullanan ve değişimi onun üzerinden sürdüren pop ikonları ya da ikonaları yeni modaları, akımları başlatabilmekte ve bu anlamda değişimin öncüsü olabilmektedirler. Ancak dikkatle incelendiğinde, endüstrinin genel çizgisine aykırı bir duruş sergileyecek bir değişim hareketi, endüstri tarafından desteklenmeyeceğinden pop ikonlarının hatta ilahlarının dahi bu genel prensibe aykırı bir tutum içinde olabilecek güçleri yoktur.
Sözgelimi, Madonna ya da Ajda Pekkan, yaşlanmanın doğal bir şey olduğunu kabullenmek, yaşamlarının geri kalanında estetik ameliyat yaptırmadan ya da anti aging teknolojiler kullanmadan yaşlanmak lüksüne sahip değillerdir. Dünyanın ‘gıda’ ve ‘ilaç’ endüstrilerinden sonra en önemli sektörü haline gelen anti-aging/wellness (genç görünme, iyi görünme ve iyi hissetme) sektörleri, ideolojilerini tam da bu ikonların kalbine yerleştirmiş durumdadır.
Bu yüzden de, sözgelimi, Madonna’nın yaşlanmayı tercih etmesi, hayranlarının da onu takip etmesiyle sonuçlanmayacak, endüstri, hemen yaşlanmaya savaş açan yeni bir ikonanın peşine düşüp onu ustalıkla yaratmakta gecikmeyecek ve mevcut hayran kitlesi de yeni ikonaya tapınmaya, ona itaat etmeye en kısa sürede ikna edilecektir.
Sonuç olarak, endüstrinin kalbi temposunu hiç bozmadan yeni ikona transfer edilerek yaşamını yeni bir bedende sürdürecektir. Görüleceği üzere, vazgeçilmesi gereken ‘ideolojiye uymayan ikon’dur, ‘ikona uymayan ideoloji’ değil.  
İkonun, endüstrinin ideolojileri ve beklentileri doğrultusunda hareket etmesi konusu halledildikten sonra pazarın tüm katmanlarına nüfuz edecek bir pazarlama hamlesi gerçekleştirilmeye başlanacaktır. Bunun için de kitle iletişim araçlarının etkisiyle aşama aşama gerçekleştirilecek bir dizi eylem planlanmıştır.

 

6b48ab2b-4bc9-4096-b6b9-83a106620edd__bda05155-bd11-4de5-9434-4d529918cc44.jpg

Önceki ve Sonraki Yazılar
Yazarın Diğer Yazıları